برای نخستین بار در جهان، یک بیمار مبتلا به پارکینسون تحت درمان پیشگامانه با سلولهای بنیادین قرار گرفته است. شرکت دارویی ژاپنی «سومیتومو فارما» اعلام کرد این پیوند پس از تأیید مشروط این درمان در ژاپن انجام شده است.
در این روش، میلیونها سلول بنیادین پرتوان القاشده یا induced pluripotent stem (iPS) cells سلولهایی که توانایی تبدیلشدن به انواع مختلف سلولهای بدن را دارند، به مغز بیمار منتقل میشوند. بیماری پارکینسون یک اختلال عصبی مزمن و پیشرونده است که دستگاه حرکتی بدن را تحت تأثیر قرار میدهد و اغلب باعث لرزش و مشکلات حرکتی دیگر میشود. بر اساس برآورد بنیاد پارکینسون، بیش از ۱۰ میلیون نفر در سراسر جهان به این بیماری مبتلا هستند. این بنیاد میگوید درمانهای موجود در حال حاضر تنها به بهبود علائم بیماری کمک میکنند و نمیتوانند روند پیشرفت آن را کند یا متوقف کنند.
این سلولها از اهداکنندگان سالم گرفته شده و به سلولهای پیشساز نورونهای تولیدکننده دوپامین تبدیل میشوند؛ همان سلولهایی که در بیماران پارکینسونی از بین رفتهاند.
مقامات ژاپنی این درمان را در ماه مارس، پس از موفقیت آزمایش بالینی، بهصورت مشروط تأیید کردند. نخستین پیوند نیز در ماه اکتبر در بیمارستان دانشگاه کیوتو انجام شده، هرچند شرکت جزئیات بیشتری درباره بیمار ارائه نکرده است .
در آزمایش بالینی پیشین، هفت بیمار ۵۰ تا ۶۹ ساله در دو نیمکره مغز، ۵ یا ۱۰ میلیون سلول دریافت کردند. آنها دو سال زیر نظر بودند و هیچ عارضه جانبی مهمی مشاهده نشد؛ البته تنها چهار نفر از بیماران بهبود علائم را نشان دادند .
سومیتومو فارما برنامه دارد تا مارس ۲۰۲۹ پیوند را برای ۲۰ تا ۳۰ بیمار دیگر انجام دهد. این شرکت همچنین آزمایش بالینی مشابهی را در ایالات متحده در دست اجرا دارد. تأیید کامل و دائمی این درمان در ژاپن، منوط به اثبات ایمنی و اثربخشی آن در هفت سال آینده است. بر اساس گزارش رسانههای محلی ژاپن، در صورتی که ایمنی و اثربخشی این روش درمانی طی هفت سال آینده تأیید شود، مجوز نهایی و کامل استفاده از آن در ژاپن صادر خواهد شد.
این اعلام یک ماه پس از آن صورت گرفت که بیمارستانی در شهر اوساکا برای نخستین بار در جهان جراحیای را با استفاده از ورقههای ساختهشده از سلولهای بنیادی iPS عضله قلب انجام داد؛ ورقههایی که میتوانند به تشکیل رگهای خونی جدید و بازگرداندن عملکرد قلب کمک کنند.
Reference: https://medicalxpress.com/news/2026-10-patient-stem-cell-treatment-parkinson.html



